Naar de inhoud

Voor luisteraars

Gesprekstips voor luisteraars

Op deze pagina

Op deze pagina

  1. Voor iedereen die luistert
  2. Het belangrijkste in één zin
  3. Wat goed overkomt
  4. Wat meestal niet helpt
  5. Mag ik het stotteren benoemen?
  6. In bijzondere situaties
  7. Als je zelf onzeker bent
  8. Wat je mee kunt nemen
  9. Bronnen

§ 00 · Kort samengevat

Hoe je praat met iemand die stottert: luisteren, tijd geven, zinnen niet afmaken.

Voor iedereen die luistert

Je ontmoet iemand die stottert in het dagelijks leven, in het team, in de familie of in de rij bij de kassa. Dan vraag je je misschien af: wat is nu het juiste? Dit artikel geeft je een eenvoudige richting. Het gaat niet om de perfecte reactie. Het gaat om respect en rust.

Het belangrijkste in één zin

Laat de ander uitpraten en laat zien dat je tijd hebt.

Wat goed overkomt

  • Luisteren naar wat er gezegd wordt. Let op de inhoud, niet op de manier van spreken.
  • Oogcontact houden. Kijk de ander rustig aan. Wegkijken of staren kan druk geven.
  • Tijd geven. Ook bij lange pauzes. Een pauze is geen probleem.
  • Normaal praten. In je eigen tempo, zonder jezelf bijzonder te vertragen.
  • Geduldig zijn. Ook als het langer duurt. Je hoeft niets te versnellen.
  • Doorvragen bij onduidelijkheid. Vraag: "Heb ik je goed begrepen, bedoel je ...?" Dat is beter dan doen alsof je het begrepen hebt.
  • Eerlijk blijven. Als je iets niet hebt verstaan, zeg het dan vriendelijk.

Wat meestal niet helpt

  • Woorden aanvullen of zinnen afmaken. Het kan goed bedoeld zijn. De meesten ervaren het echter als een inbreuk. Uitzondering: de ander vraagt erom.
  • Goede raad. "Adem diep in", "Praat langzamer", "Denk eerst na": mensen die stotteren hebben dat vaak al honderd keer gehoord. Het helpt zelden en laat zien dat je hun spreken als een probleem ziet.
  • Ongeduld tonen. Op de klok kijken, zuchten, met je ogen rollen.
  • Medelijden. Je hoeft niet te troosten. Een vriendelijk, normaal gesprek is genoeg.
  • Doen alsof er niets is. Het is ook prima om het stotteren te benoemen als de situatie daarvoor geschikt is. Daarover zo meer.

Mag ik het stotteren benoemen?

Meestal wel, als je het rustig en nieuwsgierig doet. Bijvoorbeeld: "Ik wil je niet onderbreken. Zeg het als ik iets anders moet doen." Veel mensen zijn opgelucht als het onderwerp op tafel ligt. Sommigen willen er niet over praten. Dan is een toon genoeg die laat horen: ik luister.

Vraag bij twijfel: "Is er iets wat je in een gesprek helpt?" Die vraag geeft de ander de keuze.

In bijzondere situaties

Aan de telefoon. Hier ontbreekt oogcontact. Blijf aan de lijn, ook als er lange pauzes komen. Leg niet op alleen omdat het stil is. Zeg kort dat je er nog bent als de stilte lang wordt.

In vergaderingen. Geef iedereen ruimte om uit te praten. Verdeel spreektijd niet naar tempo. Als iemand meer tijd nodig heeft, geef die dan.

Met kinderen. Ga op ooghoogte zitten, luister en geef geen commentaar op het spreken. Meer in het artikel voor ouders.

In de dienstverlening. Wie bij de kassa of in een restaurant bedient, kan geduld tonen. Dat maakt een groot verschil. Mensen die stotteren bereiden zich op zulke momenten vaak lang voor.

Als je zelf onzeker bent

Het is normaal om je onzeker te voelen. Je hebt geen plan nodig. Luisteren is bijna genoeg. Als je fouten maakt, is dat geen drama. De volgende keer kun je het anders doen.

Wat je mee kunt nemen

  • Laat uitpraten, houd oogcontact, geef tijd.
  • Geen zinnen aanvullen, geen tips, geen ongeduld.
  • Gewoon doorpraten en vriendelijk doorvragen bij onduidelijkheid.
  • Als je onzeker bent, vraag wat helpt.

Daarna past: Lichte aanraking

Bronnen

  1. Bundesvereinigung Stottern & Selbsthilfe e.V. (BVSS, Germany)
  2. Stuttering Foundation
  3. AAFP 2019: Stuttering
  4. Demosthenes, vereniging voor mensen die stotteren (Nederland)
  5. Stotteren.nl (Nederland)

Dit artikel vervangt geen logopedie en geen medisch advies. Hulp vinden

Terug naar het overzicht