Naar de inhoud

Voor iedereen

Oorzaken en mythes

Op deze pagina

Op deze pagina

  1. Waarom stottert iemand?
  2. Wat stotteren kan versterken
  3. Veelvoorkomende mythes
  4. Waar de mythe "zenuwachtigheid" vandaan komt
  5. Waarom dit ertoe doet
  6. Wat je mee kunt nemen
  7. Bronnen

§ 00 · Kort samengevat

Wat het onderzoek zegt over de oorzaken en welke wijdverbreide aannames niet kloppen.

Waarom stottert iemand?

Er is niet één oorzaak. Het onderzoek gaat ervan uit dat meerdere factoren samenkomen. Meestal zijn het neurologische en erfelijke factoren. Dat betekent: de hersenen sturen de snelle en fijn afgestemde processen van spreken iets anders aan. In sommige families stotteren meerdere mensen.

De kennis hierover is niet compleet. Waar het onderzoek nog niet zeker is, blijft ook dit artikel voorzichtig.

Wat stotteren kan versterken

Aanleiding en oorzaak zijn twee verschillende dingen. Vaak versterken:

  • stress en tijdsdruk
  • opwinding of vermoeidheid
  • het gevoel beoordeeld te worden
  • lastige gesprekspartners of belangrijke situaties

Wie dit kent, ziet snel een verband en denkt: "Ik ben gewoon zenuwachtig." Maar zenuwachtigheid veroorzaakt geen stotteren. Hooguit maakt ze het zichtbaarder.

Veelvoorkomende mythes

"Het komt door slechte opvoeding." Nee. Ouders veroorzaken het stotteren van hun kind niet. Noch strenge noch toegeeflijke opvoeding is de reden. Ouders kunnen wel veel doen om hun kind zich prettig te laten voelen bij het spreken. Meer daarover in het artikel voor ouders.

"Het is gewoon zenuwachtigheid." Nee. Zenuwachtigheid kan de verschijnselen versterken. Als oorzaak is ze niet genoeg.

"Wie stottert, is minder intelligent of onzeker." Nee. Stotteren heeft niets met intelligentie te maken. Luisteraars horen pauzes soms ten onrechte als onzekerheid.

"Haal diep adem en praat langzaam, dan is het weg." Goedbedoelde tips als deze helpen meestal niet. Ze kunnen zelfs druk opbouwen. Bepaalde spreektechnieken kunnen helpen als je ze oefent, maar niet als snel advies van buiten.

"Je stottert omdat je je niet genoeg inspant." Nee. Veel mensen die stotteren doen enorm hun best. Meer inspanning geeft vaak meer spanning en daarmee meer stotteren.

"Bij zingen stotter je niet, dus het is psychisch." Nee. Bij zingen, fluisteren of in koor spreken praten veel mensen vloeiender. Dat is goed aangetoond, maar het is geen bewijs voor een psychische oorzaak. Het laat eerder zien dat de manier van aansturing van spreken verandert.

Waar de mythe "zenuwachtigheid" vandaan komt

Van buiten merk je stotteren vooral op als iemand opgewonden is. Dat geldt ook voor mensen die niet stotteren. Zo ontstaat de indruk dat opwinding de aanleiding is. In werkelijkheid is de opwinding vaak een gevolg: wie weet dat hij zo meteen zou kunnen stotteren, wordt zenuwachtig.

Waarom dit ertoe doet

Mythes maken schaamte. Wie gelooft dat het aan hemzelf ligt, verstopt zich eerder. Dat versterkt vermijding en spreekangst. Weten dat stotteren geen karakterkwestie is, kan opluchten.

Voor luisteraars geldt hetzelfde. Wie weet dat stotteren niets met zenuwen of domheid te maken heeft, ontmoet mensen ontspannener.

Wat je mee kunt nemen

  • Stotteren heeft vooral neurologische en erfelijke oorzaken.
  • Opvoeding is niet de reden.
  • Stress en druk kunnen het versterken, maar niet veroorzaken.
  • Goede adviezen van buiten helpen zelden. Aandachtig luisteren helpt bijna altijd.
  • Als vragen je belasten, kun je steun zoeken. Het artikel "Hulp vinden" noemt aanknopingspunten.

Daarna past: Gedachtencheck

Bronnen

  1. Ärzteblatt International 2017: Pathogenesis, Assessment and Treatment of Speech Fluency Disorders
  2. AAFP 2019: Stuttering
  3. Stuttering Foundation
  4. Demosthenes, vereniging voor mensen die stotteren (Nederland)
  5. Stotteren.nl (Nederland)

Dit artikel vervangt geen logopedie en geen medisch advies. Hulp vinden

Terug naar het overzicht