Voor iedereen
Wat is stotteren?
Stotteren is een verstoring van de vloeiendheid van spreken. Hier lees je hoe het zich laat zien, hoe vaak het voorkomt en wat erachter zit.
Voor iedereen
Op deze pagina
§ 00 · Kort samengevat
Wat het onderzoek zegt over de oorzaken en welke wijdverbreide aannames niet kloppen.
Er is niet één oorzaak. Het onderzoek gaat ervan uit dat meerdere factoren samenkomen. Meestal zijn het neurologische en erfelijke factoren. Dat betekent: de hersenen sturen de snelle en fijn afgestemde processen van spreken iets anders aan. In sommige families stotteren meerdere mensen.
De kennis hierover is niet compleet. Waar het onderzoek nog niet zeker is, blijft ook dit artikel voorzichtig.
Aanleiding en oorzaak zijn twee verschillende dingen. Vaak versterken:
Wie dit kent, ziet snel een verband en denkt: "Ik ben gewoon zenuwachtig." Maar zenuwachtigheid veroorzaakt geen stotteren. Hooguit maakt ze het zichtbaarder.
"Het komt door slechte opvoeding." Nee. Ouders veroorzaken het stotteren van hun kind niet. Noch strenge noch toegeeflijke opvoeding is de reden. Ouders kunnen wel veel doen om hun kind zich prettig te laten voelen bij het spreken. Meer daarover in het artikel voor ouders.
"Het is gewoon zenuwachtigheid." Nee. Zenuwachtigheid kan de verschijnselen versterken. Als oorzaak is ze niet genoeg.
"Wie stottert, is minder intelligent of onzeker." Nee. Stotteren heeft niets met intelligentie te maken. Luisteraars horen pauzes soms ten onrechte als onzekerheid.
"Haal diep adem en praat langzaam, dan is het weg." Goedbedoelde tips als deze helpen meestal niet. Ze kunnen zelfs druk opbouwen. Bepaalde spreektechnieken kunnen helpen als je ze oefent, maar niet als snel advies van buiten.
"Je stottert omdat je je niet genoeg inspant." Nee. Veel mensen die stotteren doen enorm hun best. Meer inspanning geeft vaak meer spanning en daarmee meer stotteren.
"Bij zingen stotter je niet, dus het is psychisch." Nee. Bij zingen, fluisteren of in koor spreken praten veel mensen vloeiender. Dat is goed aangetoond, maar het is geen bewijs voor een psychische oorzaak. Het laat eerder zien dat de manier van aansturing van spreken verandert.
Van buiten merk je stotteren vooral op als iemand opgewonden is. Dat geldt ook voor mensen die niet stotteren. Zo ontstaat de indruk dat opwinding de aanleiding is. In werkelijkheid is de opwinding vaak een gevolg: wie weet dat hij zo meteen zou kunnen stotteren, wordt zenuwachtig.
Mythes maken schaamte. Wie gelooft dat het aan hemzelf ligt, verstopt zich eerder. Dat versterkt vermijding en spreekangst. Weten dat stotteren geen karakterkwestie is, kan opluchten.
Voor luisteraars geldt hetzelfde. Wie weet dat stotteren niets met zenuwen of domheid te maken heeft, ontmoet mensen ontspannener.
Dit artikel vervangt geen logopedie en geen medisch advies. Hulp vinden
Kennis en oefeningen zijn nu ook zonder internet beschikbaar.
Installeer Sagbar op dit apparaat en gebruik het ook zonder internet.
Tik op Deel en dan op ‘Zet op beginscherm’ om Sagbar te installeren.