Naar de inhoud

Voor iedereen

Woordenlijst

Op deze pagina

Op deze pagina

  1. Zo gebruik je de woordenlijst
  2. A tot D
  3. F tot N
  4. O tot V
  5. V tot Z
  6. Meer weten
  7. Bronnen

§ 00 · Kort samengevat

Belangrijke begrippen rond stotteren kort uitgelegd, van blokkade tot pull-out.

Zo gebruik je de woordenlijst

Hier staan begrippen die je in Sagbar, bij logopedie en in zelfhulpgroepen tegenkomt. De uitleg is kort gehouden. Ze vervangt geen professioneel advies.

A tot D

Aanhoudend stotteren. Stotteren dat na de kindertijd blijft.

ACT (acceptance-and-commitment-werk). Een benadering uit de psychologie. Het gaat erom moeilijke gedachten en gevoelens te accepteren en je toch op je eigen waarden te richten.

Ademhalingsoefening. Een oefening die de ademhaling vertraagt en spanning verlaagt. In de context van spreken wordt ze vaak als voorbereiding gebruikt.

Blokkade. Een klank of een woord blijft hangen. Er komt geen geluid. Vaak zie of voel je daarbij spanning.

Broddelen. Een aparte vloeiendheidsstoornis met te snel, vaak onduidelijk spreken. Mensen die broddelen merken het zelf vaak minder.

CGT (cognitief-gedragsmatig werk). Je onderzoekt gedachten en gedrag en probeert nieuwe wegen uit. Bij stotteren wordt het vooral gebruikt voor angst, houding en vermijding.

DAF (vertraagde auditieve terugkoppeling). Je hoort je stem met een korte vertraging via een koptelefoon. Dat kan het spreken meteen veranderen. Het is een hulpmiddel en werkt meestal alleen zolang het apparaat in gebruik is.

F tot N

Fluency shaping (spreekherstructurering). Je leert een veranderde manier van spreken, bijvoorbeeld met een zachte steminzet en gerekte lettergrepen. Het doel is vloeiender te spreken.

Heilmittelverordnung. Duits begrip: het medisch voorschrift waarmee je in Duitsland meestal naar logopedie kunt.

Lidcombe-programma. Een ouderprogramma voor jonge kinderen dat onder professionele begeleiding in het dagelijks leven wordt uitgevoerd.

Logopedie. Het beroep dat stoornissen van spreken, taal, stem en slikken behandelt.

Meebewegingen. Begeleidende bewegingen van gezicht, hoofd, lichaam of ademhaling tijdens het stotteren.

Nabewerking. Een bouwsteen van stottermodificatie. Na een stotter kijk je er rustig op terug: wat gebeurde er? Wat was gespannen?

Neurogeen stotteren. Stotteren dat optreedt na een ziekte of letsel van de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte. Hoort bij medisch onderzoek.

O tot V

Ontwikkelingsstotteren. De meest voorkomende vorm. Het begint meestal tussen het tweede en het vijfde levensjaar.

Pseudostotteren. Opzettelijk, los stotteren als oefening. Het moet de angst voor stotteren verlagen.

Psychogeen stotteren. Een zeldzame vorm die vaak plotseling begint na zware belasting. Hoort bij medisch of psychotherapeutisch onderzoek.

Pull-out. Een techniek uit de stottermodificatie. Midden in een stotter maak je je langzaam en gecontroleerd los uit de spanning.

Remissie. Vakterm voor het feit dat een kind het stotteren weer verliest. Het betreft het merendeel van de kinderen die beginnen te stotteren.

Stottermodificatie. Een benadering die teruggaat op Charles Van Riper. Het doel is gemakkelijker te stotteren en er minder bang voor te zijn.

Verborgen stotteren. Mensen verbergen hun stotteren door vermijding en woordvervanging. Van buiten valt het nauwelijks op, de last kan groot zijn.

V tot Z

Verlenging. Een klank wordt ongewild lang uitgerekt, bijvoorbeeld "mmmmama".

Vermijding. Woorden, gesprekken of situaties worden gemeden om stotteren te verbergen. Het geeft op korte termijn verlichting en versterkt op lange termijn de angst.

Vloeiendheidsstoornis. Overkoepelende term voor stotteren en broddelen.

Woordvervanging. Je vervangt een moeilijk woord door een ander, zodat je niet stottert.

Zelfhulp. Uitwisseling en steun tussen mensen die hetzelfde meemaken. In Nederland is Demosthenes een aanspreekpunt voor mensen die stotteren, in Duitsland organiseert onder meer de BVSS zelfhulpgroepen.

Meer weten

De artikelen in Sagbar leggen veel van deze begrippen uitgebreider uit. Voor vragen over behandeling kun je terecht bij een logopedist. Het artikel "Hulp vinden" noemt aanknopingspunten.

Bronnen

  1. Ärzteblatt International 2017: Pathogenesis, Assessment and Treatment of Speech Fluency Disorders
  2. AAFP 2019: Stuttering
  3. Bundesvereinigung Stottern & Selbsthilfe e.V. (BVSS, Germany)
  4. Demosthenes, vereniging voor mensen die stotteren (Nederland)
  5. Stotteren.nl (Nederland)

Dit artikel vervangt geen logopedie en geen medisch advies. Hulp vinden

Terug naar het overzicht