Naar de inhoud

Voor werk en sollicitaties

Ernstige beperking en gelijkstelling op het werk (Duitsland)

Op deze pagina

Op deze pagina

  1. Voor welk land geldt dit?
  2. Stotteren kan als beperking gelden
  3. Hoe wordt de GdB beoordeeld?
  4. Ernstige beperking en gelijkstelling
  5. Wat kan dit voor jou betekenen?
  6. Waar krijg je advies?
  7. Wat je kunt meenemen
  8. Bronnen

§ 00 · Kort samengevat

Hoe de graad van beperking bij stotteren wordt beoordeeld, wat gelijkstelling betekent en waar je advies krijgt. Geldt voor Duitsland.

Voor welk land geldt dit?

Dit artikel beschrijft de juridische situatie in Duitsland (Sozialgesetzbuch IX). In Nederland, België, Oostenrijk, Zwitserland en andere landen gelden andere regels. Het is geen juridisch advies en belooft niet dat je iets krijgt. Stand: november 2026. Wetten en regelingen veranderen, controleer dus de actuele situatie.

Stotteren kan als beperking gelden

De Duitse zelfhulpvereniging BVSS schrijft dat stotteren als beperking is erkend. Toch hebben volgens de BVSS maar weinig mensen die stotteren een pas voor ernstige beperking. De reden: het stotteren moet meestal erg uitgesproken zijn om een bepaalde graad van beperking (GdB) te krijgen. Bovendien denken veel mensen er niet aan om het aan te vragen. De meeste mensen die stotteren hebben op het werk geen bijzondere voorwaarden nodig.

Hoe wordt de GdB beoordeeld?

Op aanvraag stelt de bevoegde instantie vast of er een beperking is en hoe hoog de GdB is (§ 152 SGB IX). De basis zijn de medische beoordelingsprincipes. Voor stotteren geven ze deze richtwaarden:

  • licht: GdB 0 tot 10
  • gemiddeld, in alle situaties: GdB 20
  • ernstig, met opvallende meebewegingen: GdB 30 tot 40
  • met onverstaanbare spraak: GdB 50

Dit zijn richtwaarden. Er wordt per geval beslist, ook met het oog op de gevolgen in het dagelijks leven. Een medisch of logopedisch rapport kan daarbij belangrijk zijn.

Ernstige beperking en gelijkstelling

  • Ernstig beperkt betekent een GdB van 50 of hoger (§ 2 SGB IX).
  • Gelijkstelling is bedoeld voor mensen met een GdB onder de 50 maar minimaal 30, die zonder gelijkstelling geen geschikte baan kunnen krijgen of houden. Je vraagt gelijkstelling aan bij het Bundesagentur für Arbeit (federaal arbeidsbureau). Ze gaat in op de dag dat je aanvraag binnenkomt en kan tijdelijk zijn (§ 151 SGB IX).

Mensen met gelijkstelling krijgen de bijzondere regels voor ernstig beperkte mensen, met uitzonderingen zoals de extra vakantiedagen.

Wat kan dit voor jou betekenen?

Afhankelijk van je status kunnen onder andere een rol spelen:

  • bijzondere bescherming tegen ontslag, waarvoor het integratiebureau toestemming moet geven
  • steun van de vertegenwoordiging van werknemers met een beperking in het bedrijf
  • extra vakantiedagen (alleen bij ernstige beperking)
  • subsidie of advies van het integratiebureau, in sommige deelstaten inclusiebureau genoemd

Er zijn ook dingen om af te wegen, bijvoorbeeld wie van je status te weten komt. Of een aanvraag de moeite waard is, is een persoonlijke keuze.

Waar krijg je advies?

  • de BVSS, ook bij vragen over werk
  • het integratie- of inclusiebureau van je deelstaat
  • het arbeidsbureau, ook over gelijkstelling
  • onafhankelijke adviesdiensten voor mensen met een beperking
  • zo nodig advies van specialisten in het socialezekerheidsrecht

Wat je kunt meenemen

  • In Duitsland kan stotteren als beperking gelden. De GdB hangt af van hoe uitgesproken het is.
  • Ernstig beperkt vanaf een GdB van 50. Gelijkstelling vanaf een GdB van 30 is mogelijk als de baan anders in gevaar is of moeilijk te krijgen.
  • Jij beslist of je het aanvraagt.
  • Laat je eerst adviseren. Meer over het werkleven in het artikel "Werk en solliciteren".

Bronnen

  1. SGB IX § 2: Begripsbepalingen, ernstige beperking en gelijkstelling (in het Duits)
  2. SGB IX § 151: Toepassingsgebied, aanvraag van gelijkstelling (in het Duits)
  3. SGB IX § 152: Vaststelling van de beperking en de graad ervan (in het Duits)
  4. Versorgungsmedizin-Verordnung, bijlage (beoordelingsprincipes, in het Duits)
  5. BVSS: Stotteren op het werk, in het beroep en in de opleiding (in het Duits)

Dit artikel vervangt geen logopedie en geen medisch advies. Hulp vinden

Terug naar het overzicht